نوع مقاله : مقاله پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسنده English
Employing a descriptive-analytical method based on library research, this paper assesses the capacity of the Argument from Existential Indigence (Burhān al-Imkān al-Faqrī)—as an upgraded version of the Argument from Essential Contingency (Burhān al-Imkān al-Māhuwī) in Transcendent Philosophy (al-Ḥikmat al-Muta‘ālīyah)—to address the objections raised by Hume, Kant, and Russell against the latter. To this end, the formulation of existential indigence is first elucidated, followed by an examination of five pivotal Western objections to this argument: first, the epistemological objection to philosophical ontology; second, the rejection of the principle of causality; third, the conceptual contradiction of the Necessary Being; fourth, the argument’s reliance on existence as a real predicate; and fifth, Russell’s fallacy of composition regarding the illicit generalization of the parts’ properties to the universe as a whole. The findings of this study indicate that, due to its reliance on objective existential poverty rather than conceptual contingency, its lack of dependence on standard causal chains and the impossibility of infinite regress, its deployment of the concept of the “Essentially Self-Sufficient” (Ghanī bi-Dhāt) instead of the “Necessary Being”, and its radical existential analysis of every contingent being without mechanically projecting part-whole attributes, the Argument from Existential Indigence exhibits a greater capacity to refute these Western critiques. Consequently, while sharing the objective of the essential argument—namely, proving the Necessary Being through the contingency and neediness of entities—this argument provides more effective responses to the aforementioned challenges by drawing on the tenets of Transcendent Philosophy; nevertheless, it offers no distinct advantage over the Argument from Essential Contingency regarding its reliance on certain extra-argumentative foundations to resolve some underlying foundational objections.
کلیدواژه‌ها English
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. بی‌تا. النجاة. تهران: دانشگاه تهران.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. ۱۳۶۳. مبدأ و معاد. تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران.
ابن‌سینا، حسین بن عبدالله. ۱۴۰۴ ق. الشفاء، الإلهیات. قم: مکتبة آیة الله المرعشی.
امیدی‌فرد، عبدالله. ۱۳۸۵. «بررسی و نقد نظریه هیوم در باب علیت». مجله علمی فلسفه دین ۲ (۴): ۸۷–۱۱۲.
بدوی، عبدالرحمن. ۱۴۲۹ ق. موسوعة الفلسفة. ج 2، قم: ذوی القربی.
بزرگمهر، منوچهر. ۱۳۶۲. فلسفه نظری. تهران: مرکز انتشارات علمی و فرهنگی.
پارسانیا، حمید. ۱۳۸۹. «برهان امکان و وجوب و نقدهای کانت و هیوم». حکمت معاصر ۱ (۱): ۱–۱۸.
جوادی آملی، عبدالله. ۱۳۸۸. تبیین براهین اثبات خدا. ویرایش ۵. قم: نشر اسراء.
حسن‌زاده اصل، معصومه، و مسعود امید. ۱۳۹۷. «مبانی برنهاد منطق ریاضی راسل». پژوهش‌های فلسفی، ش. ۲۲: ۱۰۵–۱۱۹.
حسین‌زاده، محمد. ۱۳۷۵. «برهان امکان در الهیات اسلامی». معرفت، ش. ۱۶: ۳۴–۵۱.
خادم‌زاده، وحید، و محمد سعیدی‌مهر. ۱۳۸۹. «مسئله وجود مجموع و فیلسوفان مسلمان (با تکیه بر آرای ابن‌سینا و ملاصدرا)». متافیزیک ۲ (۷): ۴۳–۶۲.
خسروپناه، عبدالحسین. ۱۳۸۸. مسائل جدید کلامی و فلسفه دین. ج 1، قم: جامعة المصطفی.
دیرباز، عسگر و محمود صیدری. ۱۳۹۳. «بازبینی شروط و براهین استحاله تسلسل». پژوهش‌های فلسفی-کلامی ۱۵ (۴): ۷–۲۰.
راسل، برتراند. ۱۳۴۹. عرفان و منطق. ترجمه نجف دریابندری. تهران: امیرکبیر.
راسل، برتراند. ۱۳۵۶. مسائل فلسفه. ترجمه منوچهر بزرگمهر. ویرایش ۳. تهران: خوارزمی.
ربانی گلپایگانی، علی. ۱۳۹۵. «برهان امکان در اندیشه فیلسوفان و متکلمان». کلام اسلامی ۲۵ (۹۷): ۹–۳۹.
سلیمانی امیری، عسگری. ۱۳۸۱. «وجود محمولی». پژوهش‌های فلسفی-کلامی ۳ (۱۱–۱۲): ۱۱۱–۱۳۹.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. بی‌تا. الرسائل. قم: مکتبة المصطفوی.
صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم. ۱۳۶۰. الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تصحیح سید جلال‌الدین آشتیانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
طباطبایی، سید محمدحسین. ۱۳۹۰. اصول فلسفه و روش رئالیسم. ج 1، با پاورقی مرتضی مطهری. تهران: صدرا.
طباطبایی، سید محمدحسین. ۱۳۹۰. اصول فلسفه و روش رئالیسم. ج 3، با پاورقی مرتضی مطهری. تهران: صدرا.
طباطبایی، سید محمدحسین. ۱۳۹۰. اصول فلسفه و روش رئالیسم. ج 5، با پاورقی مرتضی مطهری. تهران: صدرا.
عادلی، وجیهه و مهدی منفرد. ۱۳۹۸. «بررسی نظریه سلسله‌های علّی راسل». جاویدان خرد ۱۶ (۳۶): ۲۲۹–۲۵۰.
عبودیت، عبدالرسول. ۱۳۸۵. درآمدی بر نظام حکمت صدرایی. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
علی‌گو، محمدعلی و محمد محمدرضایی. ۱۳۹۷. «برهان وجوب و امکان سینوی؛ رهیده از تسلسل، گرفتار ماهیت». پژوهش‌های هستی‌شناختی ۷ (۱۳): ۵۷–۷۲.
کاپلستون، فردریک. ۱۳۷۵. تاریخ فلسفه. ج 5، ترجمه امیرجلال‌الدین اعلم. تهران: سروش.
کانت، ایمانوئل. ۱۳۶۷. تمهیدات. ترجمه غلامعلی حداد عادل. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
کانت، ایمانوئل. ۱۳۸۹. نقد عقل محض. ترجمه بهروز نظری. تهران: باغ نی.
کمیجانی، حامد و محمدمهدی گرجیان. ۱۴۰۲. «نقد و بررسی اشکالات هیوم بر برهان امکان و وجوب، بر مبنای تقریر سینوی». نسیم خرد، ش. ۱۶: ۹–۲۳.
لایبنیتس، گوتفرید ویلهلم. ۱۳۶۲. فیلسوفان انگلیسی. ترجمه امیرجلال‌الدین اعلم. تهران: سروش.
مصباح یزدی، محمدتقی. ۱۳۹۸. آموزش فلسفه. ج 2، ویرایش ۳. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصباحی، عبدالله. ۱۳۸۶. «برهان امکان و وجوب در رویارویی با نقدهای راسل، هیوم و کانت». اندیشه نوین دینی ۳ (۸): ۱۵۵–۱۷۴.
مطهری، مرتضی. ۱۴۰۲. توحید. تهران: صدرا.
