فلسفه معاصر

فلسفه معاصر

بررسی تطبیقی دیدگاه های مایکل روس و آلوین پلنتینگا درباره طبیعت‌گرایی روش‌شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه فلسفه دین، دانشگده الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم
2 دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی، دانشکده الهیات، قم
10.22034/jcp.2026.554043.1192
چکیده
براساس طبیعت‌گرایی روش‌شناختی، دانشمندان برای انجام فعالیت علمی تنها از روش علمی(تجربی) استفاده می‌کنند. به تعبیری طبیعت‌گرایی روش‌شناختی به معنای کنارگذاشتن باورهای پیشینی الهیاتی و متافیزیکی در اجرای فرایند علم به منظور حفظ بی‌طرفی است. مدافعین آن را یکی از الزامات روش‌شناختی علم می‌دانند. اما سوال این است که آیا التزام به این آموزه علم را از کفایت لازم برای تبیین همه امور برخوردار می‌کند و علم را به چالش مواجه نمی‌کند؟ این مطالعه اسنادی-تحلیلی به مقایسه دیدگاه‌های آلوین پلنتینگا و مایکل روس می‌پردازد. هر دو فیلسوف طبیعت‌گرایی روش‌شناختی را به چالش می‌کشند اما از زوایای مختلف. روس معتقد است طبیعت‌گرایی روش‌شناختی در تبیین مفاهیم بنیادینی مانند هستی، اخلاق، غایت و آگاهی ناتوان است. ازاین‌رو، وی موضع ندانم‌گرایی اتخاذ می‌کند و استنتاج طبیعت‌گرایی هستی‌شناختی از طبیعت‌گرایی روش‌شناختی را ناموجه می‌خواند. درمقابل، پلنتینگا طبیعت‌گرایی روش‌شناختی را اساساً ناقص می‌داند و ادعا می‌کند که علم خنثی نیست و درنتیجه از علم آگوستینی دفاع می‌کند. نویسندگان مقاله حاضر هر دو دیدگاه را دارای مشکل می‌دانند و به موضوعاتی مانند توقف معرفتی، محدودیت‌های روش‌شناختی، نسبی‌گرایی و عدم جامعیت اشاره می‌کنند. رویکرد طبیعت‌گرایانه خود با مشکلاتی مانند تقلیل‌گرایی و نادیده گرفتن بستر فهم مواجه است؛ به همین جهت نویسندگان رویکرد تلفیقی را پیشنهاد می‌نمایند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of Michael Ruse and Alvin Plantinga's Views on Methodological Naturalism

نویسندگان English

Ali Taghizadeh Beirami 1
Mansour Nasiri 2
1 Department of Philosophy of Religion, Faculty of Theology, Farabi Campus, University of Tehran, Qom
2 University of Tehran, Farabi College, Faculty of Theology, Qom
چکیده English

According to methodological naturalism, scientists must use only scientific methods in their scientific activities. methodological naturalism means setting aside prior theological and metaphysical beliefs in the practice of science to maintain neutrality. Proponents consider it a fundamental methodological requirement of science. However, the question arises: Does adherence to this doctrine provide science with sufficient capacity to explain all phenomena, and does it pose challenges to science? This documentary-analytical study compares the views of Alvin Plantinga and Michael Ruse. Both philosophers challenge methodological naturalism, but from different perspectives. Ruse argues that methodological naturalism fails to explain fundamental concepts such as existence, ethics, purpose, and consciousness. Therefore, he adopts an agnostic stance and considers the inference of ontological naturalism from methodological naturalism unjustified. In contrast, Plantinga views methodological naturalism as fundamentally flawed, claiming that science is not neutral and thus advocates for Augustinian science. The authors find both perspectives problematic, citing issues such as epistemic halt, methodological limitations, relativism, and lack of comprehensiveness. The naturalistic approach itself faces challenges such as reductionism and neglect of contextual understanding. Therefore, the authors suggest an integrated approach.

کلیدواژه‌ها English

Methodological naturalism
Michael Ruse
Alvin Plantinga
Science and Religion
Augustinian Science
Agnosticism

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 اردیبهشت 1405