فلسفه معاصر

فلسفه معاصر

بازخوانی اندیشه‌های فلسفۀ حقوق کانت با رویکردی بر مفاهیم کاربردی معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین خزایی 1
سیدعلیرضا طباطبایی 2
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت نظارت و بازرسی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
2 استادیار گروه حقوق عمومی و بین الملل، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
10.22034/jcp.2025.494789.1118
چکیده
ایمانوئل کانت - فیلسوف برجسته دوران روشنگری - تأثیر عمیقی بر نظام‌های حقوقی و سیاسی مدرن گذاشت. این پژوهش با رویکرد توصیفی - ‌تحلیلی، به بررسی ابعاد مختلف فلسفه حقوق کانت می‌پردازد و نشان می‌دهد مفاهیم بنیادینی چون آزادی، عدالت، خودمختاری و مسئولیت فردی در اندیشه او، مبنای شکل‌گیری اصول حقوق طبیعی، سیاسی و بین‌المللی هستند. فلسفه سیاسی و حقوقی کانت، از اخلاق فردی فراتر می‌رود و در نظم مدنی و جهانی نیز توسعه‌دادنی است. او قانون سیاسی را ابزاری می‌داند برای تضمین آزادی فردی در چارچوب نظمی عقلانی که بر برابری و حاکمیت قانون استوار است. همچنین حقوق جهان‌وطنی در نظر کانت نه‌تنها مفهومی اخلاقی، بلکه راهکاری عملی برای تحقق صلح پایدار در عرصه بین‌الملل است؛ صلحی که بر عقل عملی و کرامت انسان مبتنی است. این پژوهش تأکید دارد با بررسی آموزه‌های کانت، می‌توان چارچوبی نظری و کاربردی برای حل بسیاری از چالش‌های حقوقی امروز به ‌دست آورد و نیز از اندیشه‌های او می‌توان در تدوین قوانین و نظام‌های حقوقی منطبق بر عدالت جهانی بهره گرفت.
کلیدواژه‌ها
فلسفه حقوق
کانت
حقوق طبیعی
حقوق اخلاقی
جهان‌وطنی
موضوعات

عنوان مقاله English

Revisiting the Philosophical Thoughts of Kan's Philosophy of Law with with an Approach to Contemporary Applied Concepts

نویسندگان English

Hossein Khazaei 1
Seyed Alireza Tabatabaei 2
1 M.A. Graduate in Supervision and Inspection Management, Judicial Science and Administrative Services University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Public and International Law, Judicial Science and Administrative Services University, Tehran, Iran
چکیده English

Immanuel Kant — the eminent Enlightenment philosopher — exerted a profound influence on modern legal and political systems. Employing a descriptive-analytical approach, this study examines various dimensions of Kant's legal philosophy, demonstrating how foundational concepts such as freedom, justice, autonomy, and individual responsibility in his thought form the basis for natural law, political law, and international law. Kant's political and legal philosophy extends beyond individual ethics and is expandable to civil and global order. He views political law as an instrument to guarantee individual freedom within a framework of rational order grounded in equality and the rule of law. Furthermore, Kant's notion of cosmopolitan law (jus cosmopoliticum) is not merely an ethical concept but a practical solution for achieving lasting peace in the international arena — a peace founded on practical reason and human dignity. This research emphasizes that by analyzing Kant's doctrines, we can derive a theoretical and practical framework for addressing many contemporary legal challenges. His ideas remain instrumental in formulating legal systems aligned with global justice. 

کلیدواژه‌ها English

philosophy of law
Kant
natural law
moral law
cosmopolitanism
بارانی، محمد. (۱۳۹۰ هـ.ش). «آرا و عقاید امانوئل کانت در زمینه حقوق بین‌الملل (فلسفه حقوق بین‌الملل کانت)». فصلنامه مطالعات بین‌المللی پلیس. ش ۵. ص 147 - 168.
خرمشاد، محمدباقر. (۱۳۹۲ هـ.ش). «نگرشی دیگر بر نسبت اخلاق و سیاست». فصلنامه علوم سیاسی. دوره ۱۶. ش ۶۲. ص 35 - 62.
دهقانی، حمیدرضا. (۱۴۰۰ هـ.ش). «نگرشی بر مفهموم آزادی و قانون در فلسفه اخلاق کانت». فصلنامه راهبرد سیاسی. دوره ۵، ش ۱۸، ص 91 - 108.
کاظمی‌زاده، محمد؛ و حسین کلباسی اشتری. (1402 هـ.ش). «تحلیل استنتاج قانون اخلاقی در فلسفه کانت». فصلنامه فلسفه غرب. دوره 2. ش 3. ص 61 - 75.
کلباسی اشتری، حسین؛ و محمدجلیل آل‌امین. (1393 هـ.ش). «فلسفه حقوق کانت و اندیشه انسان جهان‌وطن». فصلنامه غرب‌شناسی بنیادی. دوره 5. ش 1. ص 81 - 102.
مرادی، عباس؛ و دیگران. (۱۴۰۱ هـ.ش). «بررسی عناصر عمل اخلاقی در فلسفه کانت». ماهنامه علمی جامعه‌شناسی سیاسی ایران. دوره ۵. ش ۱۱. ص ۲۵۶۸ - ۲۵۸۱.
مطهری، مرتضی. (۱۳۷۷ هـ.ش). مجموعه آثار. ج ۱-۳۴. تهران: صدرا.
مقدسی، سیدمحمدهادی؛ و مهدی امیدی. (۱۴۰۱ هـ.ش). «بنیادهای "جهان‌وطنی" در اندیشه اسلامی از دیدگاه آیت‌الله مطهری». فصلنامه نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان. دوره ۱۲. ش ۴. ص 1 - 14.
Andreotti, V. D. O. (Ed.). (2016). The political economy of global citizenship education. Routledge.
Anghie, A. (2000). Civilization and commerce: The concept of governance in historical perspective. Vill. L. Rev., 45, 887.
Chatfield, C., & Ilukhina, R. (1994). Peace/mir: an anthology of historic alternatives to war. Syracuse University Press.
Collins, R. (2014). No longer at the vanishing point? International law and the analytical tradition in jurisprudence. Jurisprudence, 5(2), 265-298.
Connolly, W. E. (2000). Speed, concentric cultures, and cosmopolitanism. Political Theory, 28(5), 596-618.
Forster, M. N. (2010). Kant and skepticism. In Kant and Skepticism. Princeton University Press.
Guyer, P. (1987). Kant and the Claims of Knowledge. Cambridge University Press.
Guyer, P. (Ed.). (2010). The Cambridge Companion to Kant’s Critique of Pure Reason. Cambridge University Press.
Guyer, P. (2000). Kant on freedom, law, and happiness. Cambridge University Press.
Hayden, P. (2017). Cosmopolitan global politics. Routledge.
-acobson, A. (2002). Weimar: a jurisprudence of crisis (No. 8). Univ of California Press.
Kant, I. (2012). Fundamental principles of the metaphysics of morals. Courier Corporation.
Kant, I. (2004). Kant: Metaphysical foundations of natural science. Cambridge University Press.
Kant, I., Kant, I., Brinton, D. M., & Goodwin, J. M. (1991). Kant: political writings. Cambridge University Press.
Kant, I. (1953). Immanuel Kant’s critique of pure reason.
Kant, I. (1929). Critique of pure reason (NK Smith, Trans.). Marin’s Press.
Kant, I. (1915). Perpetual peace: A philosophical essay. G. Allen & Unwin Limited.
Kant, I. (1785). Groundwork of the Metaphysics of Morals, trans. Mary Gregor. Cambridge University Press, 1997.
Kant, I. (1784). Idea for a Universal History with a Cosmopolitan Purpose.
Kant, I. (1795). Perpetual Peace: A Philosophical Sketch, in Reiss, H.S. (ed.), Kant: Political Writings, Cambridge University Press, 1991.
Kant, I. (1781). Critique of Pure Reason, trans. Paul Guyer & Allen Wood, Cambridge University Press, 1998.
Kant, I. (1797). The Metaphysics of Morals, trans. Mary Gregor. Cambridge University Press, 1996.
Krieger, L. (1992). Ideas and events: Professing history. University of Chicago Press.
Kleingeld, P. (1998). Kant’s Cosmopolitan Law: World Citizenship for a Global Order. Kantian Review, Vol. 2, Cambridge University Press.
Machenjee, J. (2005). A Manual of Ethics. Cosimo Classics.
Paton, H. J. (1971). The categorical imperative: A study in Kant’s moral philosophy (Vol. 1023). University of Pennsylvania Press.
Sasa, M. S. (2019). An Appraisal of the Concept of Beauty in Immanuel Kant’s Philosophy. GNOSI: An Interdisciplinary Journal of Human Theory and Praxis, 2(2), 87-97.
Singh, J. G., & Kim, D. D. (Eds.). (2017). The Postcolonial World. London, New York: Routledge.
Smith, M. B. E. (1973). Is there a prima facie obligation to obey the law?. The Yale Law Journal, 82(5), 950-976.
Tesón, F. R. (2017). The Kantian theory of international law. In The Nature of International Law (pp. 557-606). Routledge.
Termiński, B. (2011). The evolution of the concept of perpetual peace in the history of political-legal thought. Revista Escuela de Historia, 10(1), 0-0.
Watkins, E. (2019). Kant on Laws. Cambridge University Press.
Watkins, E., & Willaschek, M. (2017). Kant’s account of cognition. Journal of the History of Philosophy, 55(1), 83-112.
Williams, H. L. (Ed.). (1992). Essays on Kant’s Political Philosophy. University of Chicago Press.
Yovel, Y. (Ed.). (2013). Kant’s Practical Philosophy Reconsidered: Papers Presented at the Seventh Jerusalem Philosophical Encounter, December 1986 (Vol. 128). Springer Science & Business Media.
Zeki, S., Goodenough, O. R., Greene, J., & Cohen, J. (2004). For the law, neuroscience changes nothing and everything. Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series B: Biological Sciences, 359(1451), 1775-1785.